Porady dla ogrodników

Jesień w ogrodzie

Jesień to okres intensywnych zbiorów, porządków oraz kluczowych przygotowań roślin do zimy. Spadające temperatury i krótszy dzień oznaczają zmianę rytmu prac: z intensywnego wzrostu i podlewania przechodzimy na ochronę przed przymrozkami, sadzenie cebulek oraz regenerację gleby. Każdy zabieg wykonany jesienią bezpośrednio decyduje o tym, jak ogród przetrwa zimę i wystartuje wiosną. Wykorzystajmy ten czas właściwie.

Jesienne porządki i pielęgnacja

Utrzymanie porządku i zabezpieczenie roślin wieloletnich przed nadchodzącym chłodem. Głównym zadaniem we wrześniu, październiku i listopadzie jest uprzątnięcie resztek roślinnych, cięcie sanitarne oraz ochrona wrażliwych gatunków.

Usuwanie resztek i higiena rabat. Regularnie zbieraj opadłe liście (zwłaszcza porażone przez choroby grzybowe, np. z drzew owocowych czy róż) oraz usuwaj obumarłe pędów bylin. Nie zostawiaj chorych części roślin na grządkach ani w kompostowniku, aby nie stały się zimowiskiem patogenów.

Jesienne cięcie drzew i krzewów. Wrzesień to czas na cięcie formujące żywopłotów liściastych oraz sanitarne usuwanie chorych lub suchych gałęzi. Pamiętaj, aby jesienią nie przycinać drzew pestkowych ani młodych drzew owocowych posadzonych w tym samym roku, gdyż rany nie zdążą zagoić się przed mrozami.

Pielęgnacja trawnika. Ostatnie koszenie wykonaj pod koniec października lub na początku listopada, zostawiając źdźbła o wysokości ok. 4 cm. Regularnie grab opadłe liście, ponieważ zalegająca na trawniku warstwa liści odcina światło i prowadzi do gnicia darni oraz rozwoju pleśni śniegowej.

Woda, gleba i nawożenie. Październik to już zakończenie sezonu nawadniania oraz regeneracja i odkwaszanie podłoża. Jesień przynosi obfite opady deszczu, dlatego systemy nawadniania wymagają całkowitego przygotowania do zimy.

Odwodnienie i zabezpieczenie sprzętu. Przed nadejściem pierwszych przymrozków całkowicie opróżnij węże ogrodowe, zdemontuj i schowaj naziemne elementy systemów nawadniających oraz zabezpiecz pompę i beczki na deszczówkę przed rozsadzeniem przez zamarzającą wodę.

Nawożenie jesienne (bez azotu). Przestań stosować nawozy azotowe, które pobudzają rośliny do wzrostu. Od sierpnia do września zasilaj trawnik, krzewy i drzewa nawozami jesiennymi bogatymi w potas i fosfor, które wzmacniają system korzeniowy i drewnienie pędów przed mrozem.

Wapnowanie i poprawa struktury gleby. Zbadaj pH gleby (wielu warzywom i trawnikom służy lekki kwas, ale iglaki i niektóre krzewy wolą kwaśne podłoże). Jesień to idealny moment na wapnowanie kwaśnych gleb oraz przekopanie grządek warzywnych z dodatkiem dojrzałego kompostu.

Siewy, nasadzenia i cebulki. Sadzenie na przyszły sezon oraz ostatnie zbiory warzyw korzeniowych. Jesień to najlepszy czas na sadzenie roślin cebulowych kwitnących wiosną oraz sadzonek drzew i krzewów z odsłoniętym korzeniem.
Sadzenie roślin cebulowych: Od września do października sadź w grunt cebulki tulipanów, żonkili, hiacyntów i krokusów. Głębokość sadzenia to zazwyczaj trzykrotność wysokości cebulki. Po posadzeniu możesz lekko podlać miejsce, jeśli ziemia jest sucha.

Nasadzenia drzew i krzewów owocowych oraz ozdobnych. Sadzenie jesienne jest bardzo efektywne, ponieważ gleba jest jeszcze ciepła, a wilgoci jest pod dostatkiem, co sprzyja rozwojowi korzeni przed zimą. Dotyczy to zwłaszcza roślin sprzedawanych z gołym korzeniem.

Zbiór warzyw odpornych na chłód. Zbierz przed silnymi mrozami kapustę późną, jarmuż, pory, selery oraz buraki ćwikłowe. Jarmuż i brukselka stają się nawet smaczniejsze po pierwszym przymrozku. Posadź w doniczkach pietruszkę na natkę i schowaj ją do jasnego pomieszczenia.

Ochrona przed mrozem i szkodnikami. Zabezpieczanie wrażliwych roślin oraz walka z zimującymi szkodnikami.
Zmienne warunki pogodowe i nadchodzące spadki temperatur wymagają przygotowania barier ochronnych dla delikatniejszych okazów.

Kopczykowanie róż i wrażliwych roślin. Pod koniec jesieni (gdy temperatury nocą spadają poniżej zera) usyp wokół podstawy krzewów różanych oraz młodych hortensji kopczyki z ziemi, kory lub kompostu o wysokości ok. 20-30 cm, aby chronić miejsca szczepienia i pąki śpiące.

Osłanianie agrowłókniną. Rośliny zimozielone (np. rododendrony, bukszpany, młode iglaki) oraz wrażliwsze pnącza owiń białą agrowłókniną przed nadejściem mroźnych, wysuszających wiatrów. Pamiętaj też o obfitym podlaniu zimozielonych roślin tuż przed zamarznięciem gruntu.

Zwalczanie szkodników w stadium spoczynku. Obejrzyj dokładnie pnie drzew owocowych. Usuń resztki starych kokonów, gniazd mszyc i przędziroków oraz pomaluj pnie wapnem (bielenie drzew), co ograniczy liczebność szkodników zimujących w spękaniach kory i zapobiegnie pękaniu pni przez mróz.